از نقره تا پولاد: ایران
در دوران پادشاهی اردشیر، «تنسرِ» موبد کارِ گردآوری و ساماندهی زندگینامه و تمامی نوشتههای زرتشت را در قالب «اوستا» و به همراه تفسیر «زند» آغاز کرد. این اقدام با هدف مقابله مؤثرتر با تهدید پیروان مسیحیِ «یشوعا» (عیسی)، بازپسگیری سرزمینهای ازدسترفته و یاری رساندن به ایرانیانِ آریاییتبارِ ساکنِ خارج از مرزهای ایران برای پیوند دوباره با میراث خویش صورت گرفت. همانند دوران هخامنشیان و پارنیها (اشکانیان)، کانون اصلی مشکلات در غرب ایران قرار داشت، چرا که مردمانِ ساکنِ شرق و شمال، برای ایرانِ آریایی احترام قائل بودند. شاپور، پسر و جانشین اردشیر، با شدت و قاطعیت با تهدیدهای رومیان و پیروان آیین میترا در غرب مقابله کرد؛ او سرزمینهایی را از رومیان بازپس گرفت و ارتشهای سرداران رومی، یعنی «گوردیان»، «فیلیپ» و «والرین» را درهم کوبید. شاپور در امور مربوط به «آیین پاک زرتشت» از یاری «کرتیرِ» موبد بهره میبرد؛ کسی که با خشونت تمام با دشمنان این آیین پاک برخورد میکرد، خواه افرادی منحرف همچون «مانی» باشند و خواه پیروان میتراییِ یشوعا. پس از مرگ شاپور، میان وارثان او اختلافاتی درگرفت که رومی...